Kawa produktem luksusowym? Ceny arabiki zanotowały największy jednodniowy wzrost w XXI wieku

Kawa może wkrótce stać się znacznie droższym elementem codziennych zakupów. W ciągu jednej sesji giełdowej ceny arabiki wzrosły o około 15 proc., a robusty o 8 proc. Był to największy jednodniowy skok notowań arabiki od 2000 roku. 

Ceny kawy gwałtownie wystrzeliły

Podczas sesji 6 lipca kontrakty na arabikę drożały chwilami o niemal 18 proc., a dzień zakończyły wzrostem wynoszącym około 15 proc. Cena przekroczyła poziom 350 centów za funt. Tak dużej jednodniowej zmiany na rynku arabiki nie notowano w XXI wieku.

W tym samym czasie robusta, wykorzystywana między innymi do produkcji kaw rozpuszczalnych i mieszanek espresso, podrożała o około 8 proc., przekraczając poziom 4100 dolarów za tonę.

Tak gwałtowne ruchy nie oznaczają, że cena paczki kawy w sklepie od razu wzrośnie o kilkanaście procent. Producenci kupują surowiec z wyprzedzeniem, dlatego zmiany giełdowe pojawiają się na sklepowych półkach z opóźnieniem. Jeżeli jednak wysokie notowania utrzymają się przez dłuższy czas, kolejne podwyżki będą coraz bardziej prawdopodobne.

Ekstremalna pogoda zagraża plantacjom w Brazylii

Brazylia jest największym producentem i eksporterem kawy na świecie, dlatego każda informacja o zagrożeniu dla tamtejszych zbiorów natychmiast wpływa na ceny.

Rynek obawia się przede wszystkim niestabilnej pogody: susz, wysokich temperatur, ulewnych deszczów, powodzi oraz ryzyka przymrozków. Takie zjawiska mogą uszkadzać kwiaty i owoce kawowca, obniżać jakość ziaren i zmniejszać wielkość kolejnych zbiorów.

W poprzednich sezonach susza w Brazylii doprowadziła już do spadku produkcji i ograniczenia zapasów. FAO informowało, że niekorzystne warunki pogodowe były jednym z głównych powodów niemal 40-procentowego wzrostu światowych cen kawy w 2024 roku.

Sytuacja nie jest jednak jednoznaczna. Prognozy na sezon 2026/2027 wskazywały również na możliwość zwiększenia brazylijskich zbiorów o około 11,5 proc. Rynek pozostaje więc bardzo wrażliwy na każdą nową prognozę pogody i informację napływającą z plantacji.

Kawa w polskich sklepach już podrożała

Według informacji opublikowanych przez „Rzeczpospolitą” od początku 2026 roku ceny kawy w polskich sklepach wzrosły o ponad 10 proc.

W maju cała kategoria używek, obejmująca kawę, herbatę, piwo i wódkę, była średnio o 8,6 proc. droższa niż rok wcześniej. Autorzy badania wskazali, że jednym z głównych powodów wzrostu cen w tej grupie była właśnie kawa.

Na ostateczną cenę paczki wpływają nie tylko giełdowe notowania ziaren. Znaczenie mają także:

• kurs dolara i złotego,
• koszty transportu oraz energii,
• ceny opakowań,
• wynagrodzenia pracowników,
• koszty palenia, magazynowania i dystrybucji.

Oznacza to, że nawet spadek ceny surowca nie zawsze prowadzi do szybkiej obniżki cen w sklepach.

Czy kawa rzeczywiście stanie się produktem luksusowym?

Trudno oczekiwać, by kawa zniknęła z codziennych zakupów Polaków. Możliwe jest jednak, że konsumenci będą częściej szukać promocji, kupować większe opakowania lub wybierać tańsze mieszanki z większą zawartością robusty.

Producenci mogą również zmniejszać gramaturę opakowań albo wprowadzać kolejne podwyżki stopniowo, aby nie odstraszyć klientów jednorazowym, dużym skokiem ceny.

Analitycy nie są zgodni co do dalszego kierunku notowań. Część z nich przewidywała, że do końca 2026 roku ceny arabiki mogą spaść dzięki większym zbiorom. Jednak lipcowy skok pokazał, że sytuacja może zmienić się bardzo szybko, zwłaszcza gdy pojawiają się nowe zagrożenia pogodowe.

Jedno jest pewne: kawa pozostaje jednym z najbardziej podatnych na pogodę produktów spożywczych. A gdy problemy pojawiają się w Brazylii, Wietnamie lub innych ważnych regionach upraw, ich skutki prędzej czy później odczuwają klienci na całym świecie.

Redakcja

Zobacz pełny biogram