W Wielkiej Brytanii trwają intensywne prace nad reformą systemu więziennictwa.

Zmiany mają na celu rozwiązanie problemu przeludnienia w zakładach karnych oraz zmniejszenie wskaźników recydywy. Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów planowanych reform jest propozycja rozszerzenia programu chemicznej kastracji dla przestępców seksualnych. Wśród rekomendacji znalazła się także możliwość wcześniejszego zwolnienia więźniów, którzy dobrowolnie poddadzą się leczeniu.

Czym jest chemiczna kastracja

Chemiczna kastracja polega na stosowaniu leków hormonalnych, które obniżają poziom testosteronu i tym samym redukują popęd seksualny. Terapia ta nie jest zabiegiem chirurgicznym. W Wielkiej Brytanii prowadzono dotychczas ograniczony pilotaż tego typu leczenia w wybranych jednostkach penitencjarnych. Rząd planuje teraz rozszerzyć program na 20 kolejnych więzień.

Program opiera się na dobrowolnym udziale, jednak propozycje sugerujące powiązanie udziału w terapii z możliwością wcześniejszego opuszczenia więzienia wywołują duże kontrowersje.

Reforma więziennictwa a skrócenie wyroku

Zgodnie z rekomendacjami Independent Sentencing Review, więźniowie skazani m.in. za przestępstwa seksualne, przemoc domową i inne przestępstwa z użyciem przemocy mogliby uzyskać wcześniejsze zwolnienie po odbyciu jednej trzeciej lub połowy kary, jeśli wykażą dobre zachowanie i udział w programach resocjalizacyjnych.

W tym kontekście pojawiła się sugestia, że osoby, które zdecydują się na dobrowolną chemiczną kastrację, mogłyby liczyć na dodatkowe korzyści, takie jak szybsze zwolnienie. Choć oficjalnie mowa o dobrowolności, niektórzy eksperci i organizacje zajmujące się prawami człowieka ostrzegają, że może to stanowić formę pośredniego przymusu.

Inne elementy reformy

Nowa strategia Ministerstwa Sprawiedliwości zakłada także:

• ograniczenie stosowania krótkich wyroków (poniżej 12 miesięcy)

• zwiększenie wykorzystania kar alternatywnych, takich jak prace społeczne i elektroniczny dozór

• rozwój programów terapeutycznych i sądów specjalistycznych dla sprawców przemocy domowej

• wzmocnienie służby kuratorskiej

Reakcje społeczne

Reforma spotkała się z mieszanymi reakcjami. Zwolennicy argumentują, że program chemicznej kastracji może skutecznie zmniejszyć ryzyko recydywy wśród przestępców seksualnych. Z kolei przeciwnicy wskazują na wątpliwości natury etycznej i prawnej, zwłaszcza w kontekście powiązania terapii z możliwym skróceniem wyroku.

Organizacje zajmujące się prawami więźniów oraz rzecznicy ofiar przestępstw apelują o szczególną ostrożność w implementacji takich rozwiązań. Ich zdaniem, presja na skazanych może doprowadzić do nieetycznego wykorzystania terapii hormonalnej jako warunku odzyskania wolności.

Ogromne wyzwanie

Brytyjski rząd staje przed ogromnym wyzwaniem związanym z reformą systemu penitencjarnego. Propozycje takie jak rozszerzenie programu chemicznej kastracji oraz możliwość wcześniejszego zwolnienia dla uczestników terapii budzą poważne dyskusje w społeczeństwie. Wprowadzenie takich rozwiązań może mieć znaczący wpływ na przyszłość wymiaru sprawiedliwości w Wielkiej Brytanii, ale także rodzi pytania o granice etyki w resocjalizacji.

Agnieszka Chabuda

Zobacz pełny biogram