Od 5 listopada 2026 roku w Polsce obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu w miejscu pracy. Zmiany w Kodeksie pracy mają ułatwić pracownikom dochodzenie swoich praw i zwiększyć odpowiedzialność pracodawców. Jedną z najważniejszych nowości jest minimalne zadośćuczynienie w wysokości 28 836 zł. Co dokładnie się zmienia i kto może ubiegać się o pieniądze?
Nowa definicja mobbingu. Łatwiej dochodzić swoich praw
Dotychczas udowodnienie mobbingu często było trudne. Pracownik musiał wykazać między innymi, że nękanie miało charakter uporczywy i długotrwały.
Od 5 listopada obowiązuje uproszczona definicja. Mobbing oznacza uporczywe nękanie pracownika, które może mieć charakter powtarzalny, nawracający lub stały.
Nie trzeba już wykazywać, że niepożądane zachowania trwały przez szczególnie długi czas.
Co ważne, sprawcą mobbingu może być nie tylko przełożony, ale również współpracownik, podwładny czy inna osoba wykonująca pracę na rzecz pracodawcy.
Nawet 28 836 zł zadośćuczynienia za mobbing
Jedną z najważniejszych zmian jest podwyższenie minimalnego zadośćuczynienia dla osób, które doświadczyły mobbingu.
Nowe przepisy przewidują, że świadczenie nie może być niższe niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W 2026 roku oznacza to co najmniej 28 836 zł.
Od stycznia 2027 roku kwota ta wzrośnie do 29 700 zł, w związku ze wzrostem płacy minimalnej.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba zgłaszająca mobbing automatycznie otrzyma pieniądze. Konieczne jest wykazanie, że rzeczywiście doszło do mobbingu. O wysokości świadczenia w spornej sprawie decyduje sąd.
W szczególnie poważnych przypadkach zadośćuczynienie może być wyższe.
Nie trzeba już udowadniać problemów zdrowotnych
To kolejna istotna zmiana.
Wcześniej możliwość uzyskania zadośćuczynienia za mobbing była powiązana z wykazaniem rozstroju zdrowia.
Teraz pracownik może dochodzić zadośćuczynienia za doznaną krzywdę bez konieczności przedstawiania dowodów, że nękanie doprowadziło do problemów zdrowotnych.
Oznacza to, że brak zwolnienia lekarskiego czy diagnozy medycznej nie wyklucza możliwości ubiegania się o rekompensatę.
Jakie zachowania mogą być uznane za mobbing?
Nowe przepisy mają ułatwić rozpoznawanie niepożądanych zachowań w miejscu pracy.
Przykładami mogą być:
- Regularne poniżanie i ośmieszanie pracownika.
- Obrażanie, zastraszanie lub uporczywe krytykowanie.
- Celowe izolowanie pracownika od zespołu.
- Utrudnianie wykonywania obowiązków zawodowych.
- Powtarzające się podważanie kompetencji i upokarzanie.
- Nękanie za pośrednictwem wiadomości, e-maili lub komunikatorów.
Ważne jest jednak, że nie każde nieprzyjemne zachowanie przełożonego automatycznie stanowi mobbing.
Jednorazowa kłótnia czy konflikt nie muszą spełniać jego definicji. Mogą jednak stanowić inne naruszenie praw pracowniczych.
Nowe obowiązki dla pracodawców
Zmiany dotyczą nie tylko pracowników, ale również firm.
Od 5 listopada pracodawcy mają obowiązek systematycznego przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu godności pracowników.
Oznacza to konieczność podejmowania działań zapobiegawczych, reagowania na zgłoszenia oraz zapewniania odpowiedniego wsparcia osobom poszkodowanym.
Firmy zatrudniające co najmniej 10 pracowników będą musiały określić odpowiednie zasady i procedury w dokumentach wewnętrznych, jeżeli nie zostały one już uregulowane.
Na dostosowanie dokumentacji pracodawcy mają czas do 5 maja 2027 roku.
Mniejsze firmy również muszą przeciwdziałać mobbingowi, choć nie mają takiego samego obowiązku wprowadzania formalnego regulaminu.
Co zrobić, jeśli doświadczasz mobbingu w pracy?
Osoby, które podejrzewają, że są ofiarami mobbingu, powinny przede wszystkim dokumentować niepokojące sytuacje.
Pomocne mogą być wiadomości e-mail, SMS-y, notatki z datami zdarzeń, dokumenty oraz zeznania świadków.
Problem można zgłosić pracodawcy, działowi HR lub osobie odpowiedzialnej za przyjmowanie skarg.
Pracownik może również zwrócić się po poradę do Państwowej Inspekcji Pracy, a w razie potrzeby dochodzić swoich roszczeń przed sądem pracy.
Warto pamiętać, że Państwowa Inspekcja Pracy może udzielić informacji i podjąć działania w ramach swoich uprawnień, ale nie przyznaje pracownikom zadośćuczynienia. W przypadku sporu o pieniądze rozstrzygnięcie należy do sądu.
Ważna zmiana dla tysięcy pracowników
Nowelizacja Kodeksu pracy ma zapewnić skuteczniejszą ochronę osobom doświadczającym nękania w miejscu zatrudnienia.
Uproszczona definicja mobbingu, wyższe zadośćuczynienie i większe obowiązki pracodawców mogą ułatwić reagowanie na nieprawidłowości.
Nowe przepisy obejmują również określone przypadki uporczywego nękania, które rozpoczęło się przed 5 listopada 2026 roku i trwało nadal po wejściu ustawy w życie.
Zmiany mają przypominać, że każdy pracownik ma prawo do szacunku, godności i bezpiecznych warunków pracy.
