Biało-czerwone flagi, wspólnie śpiewany hymn i pamięć o tych, którzy walczyli o wolność. Narodowe Święto Niepodległości przypomina o odrodzeniu Polski w 1918 roku, po 123 latach zaborów. W 2026 roku obchodzimy 108. rocznicę tych wydarzeń.
Dlaczego właśnie 11 listopada?
Jesienią 1918 roku kończyła się I wojna światowa, a państwa zaborcze były osłabione lub pogrążone w kryzysie. Powstały warunki, by Polacy mogli odbudować własne państwo.
10 listopada do Warszawy wrócił Józef Piłsudski, zwolniony z więzienia w Magdeburgu. Dzień później Rada Regencyjna przekazała mu naczelne dowództwo nad polskim wojskiem. Tego samego dnia podpisano rozejm kończący walki na froncie zachodnim I wojny światowej.
To właśnie 11 listopada stał się symbolem odzyskanej niepodległości. Odbudowa kraju była jednak długim procesem: trzeba było stworzyć wspólne instytucje, połączyć ziemie trzech zaborów i wywalczyć granice.
Święto, które zniknęło z kalendarza
Choć rocznicę celebrowano wcześniej, oficjalne Święto Niepodległości ustanowiono dopiero w kwietniu 1937 roku. Przed wybuchem II wojny światowej jako ustawowe święto obchodzono je więc zaledwie dwa razy.
Podczas okupacji jawne uroczystości były niemożliwe. W 1945 roku władze komunistyczne zniosły święto, a w państwowym kalendarzu szczególne miejsce zajął 22 lipca.
Pamięć o 11 listopada przetrwała w rodzinach i środowiskach niepodległościowych. Za udział w niezależnych obchodach w PRL można było narazić się na represje. Święto przywrócono ustawą z 15 lutego 1989 roku. Obecnie jest dniem wolnym od pracy w Polsce.
Jak dziś świętujemy niepodległość?
Współczesne obchody łączą uroczystości państwowe z lokalnymi i rodzinnymi tradycjami. Wywieszamy flagi, przypinamy biało-czerwone kokardy, składamy kwiaty pod pomnikami. W Warszawie ważnym miejscem obchodów jest Grób Nieznanego Żołnierza.
W wielu miastach organizowane są koncerty, marsze, biegi niepodległości i wydarzenia dla dzieci. W 2026 roku Muzeum Historii Polski zaprasza także na festiwal „Wspólna Niepodległa”, z muzyką, warsztatami i wspólnym polonezem.
11 listopada o godzinie 12:00 w Polsce odbywa się akcja „Do Hymnu!” — wspólne wykonanie „Mazurka Dąbrowskiego”, do którego dołączają również społeczności za granicą.
Dla Polaków mieszkających poza krajem ten dzień może być okazją do rozmowy z dziećmi o rodzinnych korzeniach, posłuchania polskich pieśni czy spotkania z bliskimi. Także w ten sposób przekazujemy kolejnym pokoleniom pamięć o niepodległości.
