Lirydy 2026. Kiedy oglądać rój meteorów i gdzie szukać spadających gwiazd?

W drugiej połowie kwietnia na niebie pojawią się Lirydy 2026, czyli jeden z najstarszych udokumentowanych rojów meteorów obserwowanych z Ziemi. To zjawisko co roku przyciąga miłośników astronomii, bo choć nie należy do najbardziej obfitych rojów, potrafi zaskoczyć jasnymi meteorami, a czasem nawet efektownymi kulami ognia. Źródła łączą Lirydy z pyłem pozostawionym przez kometę C/1861 G1 Thatcher, a pierwsze zapisy obserwacji tego roju sięgają 687 roku p.n.e.

Kiedy są Lirydy 2026?

W 2026 roku Lirydy będą aktywne w drugiej połowie kwietnia. Brytyjskie Royal Observatory Greenwich podaje okno 16–25 kwietnia, Natural History Museum wskazuje 14–30 kwietnia, a EarthSky 15–29 kwietnia. Wszystkie te źródła są jednak zgodne co do najważniejszego: maksimum roju przypada około 22 kwietnia.

Dla czytelników najbezpieczniejsza i najbardziej praktyczna informacja brzmi więc tak: największej aktywności Lirydów warto wypatrywać w nocy z 21 na 22 kwietnia oraz nad ranem 22 kwietnia. NASA również wskazuje szczyt aktywności na okres 21–22 kwietnia.

O której godzinie najlepiej obserwować Lirydy?

Najlepszy czas na obserwację to godziny po północy i przed świtem. Royal Observatory Greenwich podkreśla, że w 2026 roku najlepsze warunki podczas maksimum pojawią się od około 2:00 nad ranem, po zachodzie Księżyca. EarthSky także wskazuje, że właśnie poranek 22 kwietnia powinien zapewnić najciemniejsze niebo i najlepszą widoczność meteorów.

To ważne, bo meteorów nie ogląda się jak planet czy Księżyca. Im wyżej nad horyzontem znajduje się radiant, czyli punkt pozornego wylotu meteorów, tym większa szansa na zobaczenie większej liczby zjawisk. W przypadku Lirydów radiant znajduje się w pobliżu gwiazdozbioru Lutni i wznosi się wyżej właśnie w drugiej części nocy.

Ile meteorów będzie widać?

W typowych warunkach podczas maksimum można liczyć na około 10–18 meteorów na godzinę. Royal Observatory Greenwich podaje stawkę około 18 meteorów na godzinę, a inne źródła popularnonaukowe mówią najczęściej o 10–15 lub 10–20 meteorach na godzinę przy bardzo ciemnym niebie.

Lirydy mają jednak opinię roju nieco kapryśnego. NASA przypomina, że zdarzały się historyczne wzrosty aktywności nawet do 100 meteorów na godzinę, choć są to raczej wyjątki niż norma. Dlatego warto nastawić się na spokojny, ale bardzo widowiskowy pokaz, a nie na gwarantowaną „burzę meteorów”.

Gdzie patrzeć na niebie?

Choć Lirydy pozornie „wylatują” z okolic gwiazdozbioru Lutni, meteory mogą pojawiać się praktycznie w różnych częściach nieba. NASA zwraca uwagę, że patrzenie dokładnie w radiant nie zawsze jest najlepsze, bo wtedy ślady meteorów wydają się krótsze. Lepszy efekt daje obserwacja szerokiego fragmentu nieba, najlepiej z dala od miejskich świateł.

To rój szczególnie korzystny dla obserwatorów na półkuli północnej, co oznacza, że przy dobrej pogodzie będzie dobrze widoczny także z Polski. Najlepiej wybrać miejsce z odsłoniętym horyzontem, małym zanieczyszczeniem światłem i jak najmniejszą liczbą latarni w pobliżu.

Jak oglądać Lirydy 2026, żeby zobaczyć więcej?

Do obserwacji nie potrzeba teleskopu ani lornetki. Serwis Time and Date podkreśla, że wystarczy ciemne niebo, cierpliwość i kilkanaście minut na przyzwyczajenie wzroku do ciemności. NASA zaleca odczekać około 30 minut, zanim oczy w pełni zaadaptują się do nocnych warunków.

Dobrą praktyką jest zabranie leżaka lub koca i obserwowanie możliwie dużego fragmentu nieba. Warto też ubrać się cieplej, niż podpowiada dzienna temperatura, bo wiosenne noce bywają chłodne. Najważniejsze są jednak trzy rzeczy: ciemne miejsce, bezchmurne niebo i czas po północy.

Czy Księżyc będzie przeszkadzał?

W 2026 roku warunki księżycowe wyglądają całkiem dobrze. Royal Observatory Greenwich informuje, że maksimum Lirydów przypadnie dwa dni przed pierwszą kwadrą, a EarthSky dodaje, że Księżyc nie powinien istotnie przeszkadzać w porannych godzinach 22 kwietnia. To dobra wiadomość dla osób, które liczą na ciemniejsze niebo i większą liczbę widocznych meteorów.

Dlaczego warto zobaczyć Lirydy?

Lirydy nie są tak intensywne jak sierpniowe Perseidy, ale mają swój wyjątkowy charakter. To rój znany z jasnych, szybkich meteorów, a część z nich zostawia po sobie krótkie, wyraźne smugi. Dla wielu obserwatorów to właśnie Lirydy otwierają sezon wiosennego patrzenia w niebo i są świetną okazją, by bez specjalistycznego sprzętu zobaczyć jedno z najbardziej klasycznych zjawisk astronomicznych roku.

Agnieszka Chabuda

Zobacz pełny biogram