Tajemnicza „brama do piekieł” na Syberii. To, co odsłania, niepokoi naukowców

Na Syberii znajduje się miejsce, które wygląda jak kadr z filmu katastroficznego. Krater Batagajka, nazywany także „bramą do piekieł”, od lat powiększa się w Jakucji, odsłaniając kolejne warstwy zamarzniętej ziemi. Nie jest to jednak wulkan ani efekt uderzenia meteorytu. To gigantyczne zapadlisko powstałe przez topnienie wiecznej zmarzliny.

Europejska Agencja Kosmiczna opisuje Batagajkę jako największy na świecie krater związany z permafrostem. Według ESA ma on około kilometra długości, miejscami około 100 metrów głębokości i może powiększać się nawet o około 30 metrów rocznie.

Czym jest krater Batagajka?

Krater Batagajka znajduje się w republice Sacha, czyli Jakucji, jednym z najzimniejszych regionów Rosji. Przez tysiące lat ziemia była tam skuta lodem. Problem zaczął się, gdy wieczna zmarzlina zaczęła topnieć.

Gdy lód ukryty w gruncie znika, ziemia traci stabilność i zapada się. W ten sposób powstaje ogromna wyrwa, która z roku na rok staje się coraz większa. Z góry przypomina ranę w krajobrazie albo ślad po potężnym osunięciu ziemi.

Dlaczego naukowcy się niepokoją?

Batagajka jest dla badaczy ostrzeżeniem. Topnienie wiecznej zmarzliny nie tylko zmienia krajobraz, ale może też przyspieszać zmiany klimatu. W zamarzniętej ziemi przez tysiące lat uwięziony był węgiel organiczny. Gdy permafrost odmarza, do atmosfery mogą trafiać gazy cieplarniane, między innymi dwutlenek węgla i metan.

To tworzy niebezpieczne błędne koło: im cieplejszy klimat, tym szybciej topnieje zmarzlina, a im więcej gazów cieplarnianych trafia do atmosfery, tym bardziej rośnie temperatura.

Krater odsłania przeszłość Ziemi

Choć Batagajka budzi niepokój, dla naukowców jest też wyjątkowym oknem do przeszłości. Warstwy ziemi odsłonięte w ścianach krateru mogą mieć nawet setki tysięcy lat. USGS podaje, że niektóre warstwy permafrostu na dnie zapadliska mogą liczyć do 650 tysięcy lat.

W kraterze i jego okolicach znajdowano szczątki dawnych zwierząt. Jednym z najbardziej niezwykłych odkryć były dobrze zachowane szczątki młodego mamuta, który mógł mieć ponad 50 tysięcy lat.

„Brama do piekieł” to symbol zmian klimatu

Nazwa „brama do piekieł” brzmi sensacyjnie, ale w tym przypadku dobrze oddaje skalę zjawiska. Krater Batagajka pokazuje, jak szybko mogą zmieniać się obszary, które przez tysiące lat wydawały się stabilne.

To nie tylko ciekawostka geologiczna. To sygnał, że Arktyka i Syberia reagują na ocieplenie bardzo gwałtownie. Jeśli podobnych zapadlisk będzie przybywać, skutki mogą być odczuwalne daleko poza Rosją.

Dlaczego warto o tym mówić?

Krater Batagajka jest jednym z najbardziej widocznych przykładów tego, co dzieje się z wieczną zmarzliną. Dla zwykłego człowieka to spektakularny obraz wielkiej dziury w ziemi. Dla naukowców to alarmujący dowód, że zmiany klimatu nie są abstrakcją, ale procesem, który już teraz przekształca całe regiony świata.

Redakcja

Zobacz pełny biogram