Koniec z plastikowymi saszetkami w restauracjach. Unia Europejska wprowadza nowe przepisy

Małe saszetki z ketchupem, majonezem, cukrem, solą czy śmietanką do kawy przez lata były standardem w restauracjach, hotelach, barach i kawiarniach.

Teraz Unia Europejska chce ograniczyć ich używanie. Nowe przepisy mają zmniejszyć ilość odpadów opakowaniowych i zachęcić lokale gastronomiczne do korzystania z bardziej ekologicznych rozwiązań.

Koniec z plastikowymi saszetkami w restauracjach nie nastąpi jednak od razu. Rozporządzenie PPWR zaczyna być stosowane od 12 sierpnia 2026 roku, ale zakaz wybranych jednorazowych opakowań plastikowych, w tym pojedynczych porcji sosów, przypraw, cukru czy śmietanki do kawy, ma obowiązywać od 1 stycznia 2030 roku.

Czym jest PPWR?

PPWR, czyli Packaging and Packaging Waste Regulation, to nowe unijne rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych. Zastępuje wcześniejszą dyrektywę w tej sprawie i ma ujednolicić zasady dotyczące opakowań w krajach Unii Europejskiej.

Celem przepisów jest ograniczenie nadmiernego pakowania, zwiększenie recyklingu, promowanie opakowań wielokrotnego użytku oraz zmniejszenie ilości plastiku trafiającego do środowiska. Komisja Europejska podkreśla, że opakowania stanowią dużą część odpadów komunalnych, dlatego nowe zasady mają objąć zarówno producentów, importerów, sprzedawców, jak i sektor gastronomiczny.

Jakie saszetki mają zniknąć z restauracji?

Nowe przepisy obejmują jednorazowe plastikowe opakowania używane do podawania pojedynczych porcji produktów w sektorze gastronomicznym. Chodzi między innymi o:

• ketchup, majonez, musztardę i inne sosy,
• cukier i słodziki,
• sól, pieprz oraz przyprawy,
• śmietankę do kawy,
• dżemy, miód i inne dodatki podawane w małych porcjach.

Zakaz będzie dotyczył przede wszystkim sytuacji, gdy klient spożywa posiłek na miejscu, czyli w restauracji, kawiarni, barze, hotelu lub podobnym lokalu. EUR-Lex wskazuje, że od 2030 roku zakazane będą wybrane formaty opakowań wymienione w załączniku V, w tym indywidualne porcje przypraw, sosów, śmietanki do kawy i cukru.

Co zastąpi plastikowe saszetki?

Restauracje i kawiarnie będą musiały szukać innych rozwiązań. W praktyce mogą to być na przykład dozowniki wielokrotnego użytku, większe wspólne pojemniki na dodatki albo inne formy podawania sosów i przypraw, które ograniczają ilość jednorazowego plastiku.

Lokale będą musiały jednak pamiętać także o higienie i bezpieczeństwie żywności. Dlatego w niektórych miejscach, szczególnie tam, gdzie obowiązują szczególne wymogi sanitarne, przepisy mogą przewidywać wyjątki lub inne rozwiązania.

Kiedy przepisy wejdą w życie?

To jedna z najważniejszych kwestii, bo w sieci łatwo znaleźć mylące informacje. Samo rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 roku i zacznie być stosowane od 12 sierpnia 2026 roku.

Nie oznacza to jednak, że plastikowe saszetki znikną z restauracji już w sierpniu 2026 roku. Zakaz dotyczący określonych jednorazowych opakowań plastikowych ma wejść od 1 stycznia 2030 roku. To daje branży gastronomicznej czas na przygotowanie się do zmian.

Czy przepisy dotyczą Wielkiej Brytanii?

Przepisy PPWR są przepisami Unii Europejskiej. Wielka Brytania po Brexicie nie jest członkiem UE, więc zasady te nie obowiązują automatycznie w całej Wielkiej Brytanii. Mogą jednak mieć znaczenie dla firm z UK, które sprzedają produkty na rynek Unii Europejskiej. Brytyjski Department for Business and Trade informuje, że eksporterzy z UK będą musieli spełniać wymogi PPWR przy sprzedaży opakowanych produktów do krajów UE.

W praktyce oznacza to, że restauracje w Polsce, Niemczech, Francji czy innych krajach Unii będą przygotowywać się do nowych zasad, natomiast lokale w Anglii, Szkocji czy Walii będą podlegały brytyjskim regulacjom, chyba że obsługują rynek unijny w zakresie objętym przepisami.

Dlaczego Unia Europejska chce zakazać plastikowych saszetek?

Małe saszetki wydają się niewinne, ale w dużej skali generują ogromną ilość odpadów. Są używane przez kilka sekund, a później trafiają do kosza. Często trudno je poddać recyklingowi, bo są bardzo małe, zabrudzone resztkami jedzenia lub wykonane z kilku różnych materiałów.

Unia Europejska chce, aby opakowania były bardziej przyjazne środowisku, łatwiejsze do recyklingu i używane tylko wtedy, gdy są naprawdę potrzebne. Nowe przepisy mają również ograniczyć nadmierne pakowanie produktów oraz promować systemy ponownego użycia i ponownego napełniania.

Co to oznacza dla klientów?

Dla klientów zmiana może być widoczna przy stoliku. Zamiast kilku małych saszetek z ketchupem czy cukrem mogą pojawić się większe pojemniki, dozowniki lub inne rozwiązania wielokrotnego użytku. W wielu lokalach takie systemy już funkcjonują, więc dla części restauracji nie będzie to duża rewolucja.

Dla innych, szczególnie sieci fast food, hoteli i kawiarni, może to oznaczać konieczność zmiany sposobu podawania dodatków oraz zakup nowego wyposażenia.

Koniec z plastikowymi saszetkami w restauracjach — zmiana coraz bliżej

Nowe przepisy PPWR są częścią większej unijnej strategii ograniczania odpadów opakowaniowych. Koniec z plastikowymi saszetkami w restauracjach ma być jednym z kroków w stronę mniejszej ilości jednorazowego plastiku w codziennym życiu.

Choć zakaz nie zacznie obowiązywać natychmiast, branża gastronomiczna ma już sygnał, że czas jednorazowych plastikowych saszetek powoli dobiega końca.

Agnieszka Chabuda

Zobacz pełny biogram