Największa burza słoneczna od ponad 20 lat zmierza w stronę Ziemi

Dzisiejsze popołudnie może zapisać się w historii jako moment, w którym wyjątkowo silna burza słoneczna – określana jako „cannibal storm” – dotrze do ziemskiej magnetosfery.
Brytyjskie służby geologiczne (BGS) ostrzegają, że może to być największe zjawisko tego typu od dwóch dekad.

Zjawisko może spowodować zakłócenia internetu, GPS, systemów komunikacyjnych, a także przynieść widoczną w Europie Zorzę Polarną, nawet nad Polską.

Czym jest „cannibal storm”?

Termin „cannibal storm” używany jest w sytuacji, gdy szybki wyrzut masy koronalnej (CME) dogania i „pochłania” wcześniejszy, wolniejszy wyrzut. Powstaje wtedy jedna, wyjątkowo potężna fala naładowanych cząstek, która znacząco zwiększa siłę burzy geomagnetycznej.

Skutkiem takiego połączenia jest wysoka aktywność geomagnetyczna, zwiększone ryzyko zakłóceń technologicznych oraz duże prawdopodobieństwo pojawienia się intensywnej zorzy.

Co może zostać zakłócone?

Eksperci podkreślają, że burza słoneczna nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia człowieka. Może jednak negatywnie wpłynąć na działanie urządzeń i infrastruktury:

• zakłócenia internetu i sieci komórkowych

• chwilowe problemy z GPS (błędy, opóźnienia, utrata sygnału)

• lokalne przerwy w dostawach energii

• utrudnienia w nawigacji lotniczej i morskiej

• zakłócenia w pracy radiokomunikacji

• przerwy w działaniu usług satelitarnych

Operatorzy sieci i dostawcy energii są w trybie podwyższonej gotowości.

Zorza Polarna może być widoczna nad Polską

Dzięki niezwykle silnej aktywności geomagnetycznej istnieje duża szansa na obserwację Zorzy Polarnej w miejscach, gdzie na co dzień jest niewidoczna. Prognozy wskazują, że zjawisko może pojawić się nad:

• Polską

• Niemcami

• Wielką Brytanią

• Holandią

• północną Francją

Najlepsze warunki do obserwacji to otwarta przestrzeń z dala od miejskich świateł oraz patrzenie w kierunku północnym od zmroku do wczesnych godzin porannych.

Czy nasze telefony i internet są zagrożone?

Nie istnieje ryzyko fizycznego uszkodzenia telefonów, jednak mogą wystąpić:

• okresowe zaniki sygnału

• spadki prędkości internetu

• przerwy w działaniu sieci satelitarnych, takich jak Starlink

• utrudnienia w dokładności GPS

Sieci komórkowe i systemy energetyczne monitorują sytuację na bieżąco.

Kiedy burza dotrze do Ziemi?

Według prognoz maksimum aktywności nastąpi dziś po południu i może potrwać do późnych godzin wieczornych.
Objawy burzy geomagnetycznej mogą utrzymywać się 24–48 godzin.

Jak się przygotować?

Choć burza słoneczna nie jest zagrożeniem dla życia, warto podjąć podstawowe środki ostrożności:

• naładować telefon oraz powerbank

• pobrać mapy offline na wypadek problemów z GPS

• przygotować gotówkę na wypadek awarii terminali

• zabezpieczyć ważne urządzenia elektroniczne

• unikać lotów dronem

• śledzić oficjalne komunikaty

Dlaczego ta burza jest wyjątkowa?

Obecne zjawisko wyróżnia się skalą wyrzutów masy koronalnej, ich szybkością oraz tym, że doszło do połączenia kilku CME w jeden, dużo silniejszy. Zorze polarne mogą być widoczne w miejscach oddalonych o tysiące kilometrów od koła podbiegunowego. Tego typu zdarzenia są bardzo rzadkie.

Podsumowanie

Nadciągająca „cannibal storm” to jedno z najważniejszych zjawisk kosmicznych ostatnich lat. Może spowodować zakłócenia technologiczne, ale jednocześnie przynieść spektakularne widoki zorzy polarnej nad Europą, również nad Polską.
Warto zachować czujność i śledzić prognozy, szczególnie jeśli korzysta się z urządzeń zależnych od sygnałów GPS lub komunikacji satelitarnej.

Agnieszka Chabuda

Zobacz pełny biogram