Oficjalne koszulki największych klubów piłkarskich kosztują kibiców dziesiątki funtów, a czasem nawet ponad £90. Tymczasem nowe śledztwo BBC Sport pokazuje, że część osób pracujących przy ich produkcji w Kambodży ma otrzymywać podstawową stawkę wynoszącą mniej niż £1 za godzinę.
Według ustaleń BBC autentyczne repliki koszulek produkowano w dwóch fabrykach w Kambodży: Bowker Garment Factory i Trax Apparel. Na zdjęciach z wnętrza zakładów miały być widoczne stroje klubów takich jak Arsenal, Liverpool, Celtic czy Real Madrid.
Praca przy setkach koszulek dziennie
Pracownicy, z którymi rozmawiało BBC, opisali trudne warunki pracy. Według ich relacji osoby zatrudnione przy linii produkcyjnej mogły pracować przy setkach elementów odzieży dziennie. Wskazywano również na wysokie temperatury w fabrykach, presję związaną z normami oraz obawy dotyczące bezpieczeństwa sprzętu elektrycznego.
BBC podaje, że podstawowe miesięczne pensje części pracowników wynosiły około 210–220 dolarów. Po doliczeniu nadgodzin i dodatków zarobki mogły być wyższe, ale pracownicy twierdzili, że nadal trudno im było pokryć podstawowe koszty życia.
Koszulki drogie dla kibiców, tania praca w fabrykach
Sprawa wywołuje duże emocje, bo oficjalne koszulki piłkarskie od lat drożeją. Kibice płacą za repliki coraz więcej, zwłaszcza jeśli doliczyć nadruki, naszywki i wersje dziecięce.
BBC zwraca uwagę na kontrast między ceną produktu w sklepie a wynagrodzeniem osób, które biorą udział w jego produkcji. To rodzi pytania o odpowiedzialność marek sportowych, klubów i całego łańcucha dostaw.
Co mówią firmy?
Adidas, którego produkty były wskazane w śledztwie, podkreśla, że nie jest właścicielem tych fabryk, ale są one częścią jego łańcucha dostaw i podlegają standardom firmy. Marka zapewnia, że prowadzi kontrole oraz wymaga od dostawców przestrzegania zasad dotyczących bezpiecznych i uczciwych warunków pracy.
Trax Apparel przekazało BBC, że średnie miesięczne zarobki pracowników są wyższe niż sama płaca podstawowa. Bowker Garment Factory według BBC nie odpowiedziała na prośbę o komentarz.
Problem większy niż jedna fabryka
Organizacje zajmujące się prawami pracowników od lat alarmują, że w przemyśle odzieżowym wielu zatrudnionych otrzymuje pensje, które nie wystarczają na godne życie. Clean Clothes Campaign oceniła ustalenia BBC jako bardzo niepokojące i wskazała, że podobne problemy dotykają pracowników fabryk odzieżowych na całym świecie.
Choć płace w Kambodży mogą być zgodne z lokalnym minimum, krytycy podkreślają, że legalna pensja nie zawsze oznacza pensję wystarczającą do życia.
Kibice płacą więcej. Kto naprawdę zarabia?
Śledztwo BBC ponownie otwiera dyskusję o tym, ile z ceny koszulki trafia do osób, które ją szyją. Dla wielu fanów piłki nożnej oficjalna koszulka to symbol przywiązania do klubu. Teraz coraz częściej pojawia się pytanie, czy za wysoką ceną produktu idą także uczciwe warunki pracy dla ludzi na początku łańcucha produkcji.
Sprawa może wywołać presję na marki sportowe i kluby, aby dokładniej kontrolowały fabryki, z którymi współpracują, oraz jasno informowały kibiców, gdzie i w jakich warunkach powstają oficjalne produkty.