19 lutego to szczególna data dla polskiej nauki. Właśnie tego dnia obchodzimy Dzień Nauki Polskiej, upamiętniający narodziny jednego z najwybitniejszych polskich uczonych – Mikołaja Kopernika.

To święto zostało ustanowione w 2020 roku, aby docenić wkład polskich badaczy w rozwój nauki na świecie.

Kim był Mikołaj Kopernik?

Mikołaj Kopernik (1473–1543) to nie tylko wybitny astronom, ale również matematyk, ekonomista, lekarz i duchowny. Jego dzieło „De revolutionibus orbium coelestium” (O obrotach sfer niebieskich) zrewolucjonizowało pojmowanie wszechświata. Kopernik jako pierwszy naukowo dowiódł, że to Ziemia krąży wokół Słońca, a nie odwrotnie. Ta teoria, znana jako heliocentryzm, stała się fundamentem nowoczesnej astronomii.

Odkrycie zmieniło sposób widzenia świata, stało się przyczyną zmiany, jaka zaszła w Europie Zachodniej w rozważaniu nauki, przyczyniając się tym samym do jej rozwoju, co zostało określone „przewrotem kopernikańskim”.

Ciekawostki o Mikołaju Koperniku

• Kopernik studiował na kilku prestiżowych europejskich uczelniach, m.in. w Krakowie, Bolonii i Padwie.
• Był również utalentowanym lekarzem i przez pewien czas leczył biskupa warmińskiego oraz mieszkańców Fromborka.
• Wbrew powszechnemu przekonaniu, jego teoria heliocentryczna nie została od razu zaakceptowana – przez długi czas spotykała się z oporem kościoła i niektórych środowisk naukowych.
• W 1517 roku sformułował prawo mówiące o wypieraniu lepszego pieniądza przez gorszy, co było wstępem do późniejszych badań nad ekonomią.
• Jego imieniem nazwano krater na Księżycu oraz planetoidę (1322) Coppernicus.
• Oryginalne wydanie „De revolutionibus orbium coelestium” jest dziś jednym z najcenniejszych dzieł w historii nauki.

Dlaczego obchodzimy Dzień Nauki Polskiej?

To święto ma na celu promowanie osiągnięć polskich uczonych i inspirowanie młodych pokoleń do odkrywania tajemnic świata. Polska nauka ma bogatą historię i wielkich przedstawicieli, takich jak Maria Skłodowska-Curie, Ignacy Łukasiewicz, Stefan Banach czy Jan Czochralski. Ich odkrycia zmieniły historię i wpłynęły na rozwój wielu dziedzin, od fizyki po medycynę.

Jak można świętować ten dzień?

• Udział w wykładach, warsztatach i wydarzeniach popularyzujących naukę.
• Zwiedzanie muzeów naukowych i planetariów.
• Czytanie książek popularnonaukowych.
• Oglądanie filmów dokumentalnych o polskich uczonych.
• Eksperymentowanie w domowym laboratorium!

Polska nauka dzisiaj – co dalej?

Dzięki nowoczesnym technologiom i międzynarodowej współpracy, polscy naukowcy wciąż przyczyniają się do przełomowych odkryć. Badania nad sztuczną inteligencją, medycyną czy energią odnawialną pokazują, że Polska jest ważnym graczem na arenie międzynarodowej.

Dzień Nauki Polskiej to doskonała okazja, by docenić dorobek polskich uczonych i inspirować się ich pasją do odkrywania. Może to dobry moment, by zgłębić tajniki wszechświata lub po prostu zainteresować się nauką na nowo.

Agnieszka Chabuda

Zobacz pełny biogram