Walentynki – co to za święto i skąd się wzięło?

Walentynki to jedno z najbardziej rozpoznawalnych świąt na świecie. Obchodzone 14 lutego, kojarzą się z miłością, zakochanymi, czerwonymi sercami i romantycznymi gestami. Choć dziś mają głównie charakter komercyjny, ich historia sięga znacznie dalej – aż do czasów starożytnych.

Walentynki – co to za święto?

Walentynki to święto miłości i uczuć, podczas którego ludzie okazują sobie sympatię poprzez kartki, kwiaty, prezenty lub wspólnie spędzony czas. Tradycyjnie dotyczy zakochanych par, ale coraz częściej obejmuje także przyjaźń, rodzinę czy miłość do samego siebie.

Współczesne walentynki są obchodzone w Europie, Ameryce Północnej, Azji, a także w Polsce, gdzie zyskały ogromną popularność w latach 90.

Skąd się wzięły walentynki? Historia święta

Pochodzenie walentynek nie jest jednoznaczne i łączy w sobie kilka wątków historycznych i legend.

Święty Walenty i zakazane śluby

Najczęściej przywoływana legenda mówi o świętym Walentym, rzymskim kapłanie z III wieku. Według przekazów cesarz Klaudiusz II zakazał młodym mężczyznom zawierania małżeństw, uznając, że samotni lepiej sprawdzają się jako żołnierze. Walenty miał potajemnie udzielać ślubów zakochanym parom, za co został uwięziony i stracony 14 lutego.

Z czasem dzień jego śmierci zaczął być kojarzony z miłością i poświęceniem.

Pogańskie korzenie walentynek

Niektórzy historycy wskazują, że walentynki mogą mieć także korzenie w starożytnym rzymskim święcie Luperkaliów, obchodzonym w połowie lutego. Było to święto płodności i odnowy, związane z nadejściem wiosny. Kościół chrześcijański mógł zastąpić pogańskie obrzędy świętem ku czci świętego Walentego.

Jak walentynki stały się świętem miłości?

Kluczową rolę w rozwoju tradycji walentynek odegrało średniowiecze. W XIV wieku w Anglii i Francji pojawiło się przekonanie, że 14 lutego to dzień, w którym ptaki zaczynają łączyć się w pary. Motyw ten był często wykorzystywany w poezji miłosnej.

Z czasem zaczęto wysyłać pierwsze kartki walentynkowe, a w XIX wieku – wraz z rozwojem druku – tradycja ta stała się masowa.

Walentynki w Polsce i na świecie

W Polsce walentynki na dobre zadomowiły się pod koniec XX wieku. Choć początkowo budziły kontrowersje, dziś są powszechnie obchodzone – szczególnie wśród młodszych pokoleń.

Na świecie walentynki przybierają różne formy:

• w Japonii to kobiety obdarowują mężczyzn czekoladą,

• w USA popularne są kartki, kolacje i zaręczyny,

• we Włoszech walentynki nazywane są „świętem zakochanych” i mają bardzo romantyczny charakter.

Czy walentynki to tylko komercja?

Często pojawia się pytanie, czy walentynki nie stały się wyłącznie świętem marketingu. Niewątpliwie handel i reklama odegrały dużą rolę w ich współczesnym kształcie. Jednak dla wielu osób 14 lutego to przede wszystkim pretekst, by zatrzymać się na chwilę i okazać uczucia, na które na co dzień brakuje czasu.

Dlaczego walentynki wciąż są ważne?

Walentynki przetrwały wieki, zmieniając swoje znaczenie i formę. Od męczeńskiej legendy, przez średniowieczną poezję, aż po dzisiejsze kolacje przy świecach – jedno pozostało niezmienne: potrzeba okazywania miłości.

Niezależnie od tego, czy ktoś je uwielbia, czy ignoruje, walentynki na stałe wpisały się w kulturę i kalendarz współczesnego świata.

Agnieszka Chabuda

Zobacz pełny biogram